Terere. Krótka historia z mundurem w tle

21 czerwca 2018, w kategorii: historia, Paragwaj, terere
Dyktator Paragwaju pijący yerbęPoczątki zwyczaju spożywania liści mate giną w bogatej historii. Wydawałoby się, że picie mate na zimno jest więc długą tradycją. Jednak pierwsze wzmianki o terere pochodzą dopiero z drugiej połowy XIX wieku. Przenieśmy się zatem ponad 150 lat wstecz i 11 tysięcy kilometrów na południowy zachód!

Yerbowe kraje stają do walki

W drugiej połowie XIX wieku dyktator Paragwaju, Francisco Solano López postanowił włączyć do kraju część terytorium Brazylii. Zaatakowany kraj znalazł sojuszników w Argentynie i Urugwaju. Jednak z czasu tej tragicznej historii zachowała się pewna ciekawa opowieść. Jak wiemy, w konflikt były zaangażowane wszystkie cztery "yerbowe" kraje, więc nic dziwnego, że ta historia ma właśnie związek z mate.


Nie ma dymu bez ognia

Picie Yerba Mate w XIX wieku było już bardzo popularne w tej części Świata. Działania wojenne toczyły się na terenie brazylijskiego stanu Mato Grosso, który był pierwotnym celem Lópeza. Później walczono również na terenach Argentyny. Należy tu wspomnieć, że żołnierze nie byli w stanie walczyć w czasie największego tropikalnego upału. Robiono więc przerwy w działaniach wojennych, ale ze względu na to, że dym z ognisk wskazywał wyraźnie, gdzie w lesie znajdują się grupy żołnierzy, ci zaczęli zalewać mate zimną wodą. W ten sposób terere dołącza do licznego grona "wojskowych" wynalazków, które znalazły zastosowanie również w cywilu. :)

Metoda przygotowania mate na zimno rozpowszechniła się w Brazylii poczynając od Mato Grosso do Sul, na północ i wschód. Mate nazywana w tym kraju terere jest znacznie grubiej cięta, niż klasyczne brazylijskie chimarrao. Jest tak właśnie ze względu na paragwajskie korzenie tego sposobu przyrządzania.

Mapa konfliktu wojennego, podczas którego powstał zwyczaj picia yerby na zimno

Yerba po wojskowemu w tropikalnej dżungli

Druga historia na temat początków terere dotyczy również wojny, ale późniejszej. Tym razem mówimy o wojnie o Gran Chaco, między Paragwajem a Boliwią. Powodem wojny były pogłoski o złożach ropy, jednak szybko okazało się, że nie ma o co walczyć w Gran Chaco. Po krótkiej, ale wyniszczającej oba narody wojnie, w 1935 roku podpisano rozejm.

Ciekawostką może być, że w tym miejscu już w latach 20. XX wieku założono wiele plantacji Yerba Mate. Wiadomo też, że słowo terere zaczęło być używane na szeroką skalę właśnie w latach wojny o Chaco, kiedy żołnierze ze wspomnianych wcześniej powodów nie mogąc grzać wody na ogniskach, przyrządzali mate na zimno.

Guarani odkryli terere wcześniej

Prawda jednak jest taka, że żołnierze odkryli terere na nowo. Pierwsi byli Indianie Guarani zanim zaczęli pić napar w formie ciepłej.

Według badań na temat rozwoju metod oprawiania i spożywania ostrokrzewu paragwajskiego, kiedy Indianie Guarani wypracowali pierwsze metody elaboracji (z łac. “obróbka” czyli zespół czynności w procesie produkcji) suszu, zalewali wysuszony, odymiony i rozdrobniony susz, zimną wodą (ze strumienia). Dopiero po 1500 roku zaczęto zalewać yerbę na ciepło.

Terere ożywia ciało i umysł

Niezależnie od temperatury, picie mate odświeża umysł i gasi pragnienie, a przy okazji wzmacnia organizm. Jednak dla wielu, zwłaszcza pijących pierwszy raz, bariera w postaci smaku jest trudna do pokonania. Tą barierę częściowo pokonano zastępując wodę zimnym sokiem owocowym, najczęściej pomarańczowym. Ten wynalazek przypisywany jest osadnikom z Rosji przybywającym do Ameryki Południowej w pierwszej połowie XX wieku. Dlatego terere podane w ten sposób często nazywa się Mate Russo.

Skąd się wzięło słowo terere?

Wśród Brazylijczyków i Paragwajczyków trwa dyskusja, kto tak na prawdę wynalazł terere. Na szczęście wszyscy są zgodni, że samo słowo pochodzi od odgłosu siorbania, gdy w naczynku skończy się woda. I choć w naszej kulturze dźwięk siorbania nie jest powszechnie akceptowany, to w Brazylii, czy Paragwaju jest to coś absolutnie normalnego.

Dziś powszechny zwyczaj picia terere jest czymś, co łączy obywateli czterech "yerbowych" krajów. Krąg mate, czy krąg terere nie jest pustą figurą retoryczną. Wspólne spożywanie yerby było i jest powodem do spotkania i bycia razem. Wiele nowych przyjaźni zostało nawiązanych w ten sposób, a wiele starych jeszcze się zacieśniło.

Wojciech Skowron

Wojciech Skowron

Yerbowy kompan od zarania dziejów. Przepił z Ekipą Dobrego Ziela największe hektolitry yerby w historii; z 5 litrowego garnka również. Ciężko go spotkać bez yerby w ręce.

Proponujemy do dalszego czytania

5 nowych, genialnych przepisów na tereré, które musisz spróbować!

5 nowych, genialnych przepisów na tereré, które musisz spróbować!

04 sierpnia 2022
Gdy wakacyjne słońce przypraży nieco mocniej, nic nie gasi pragnienia tak dobrze jak pyszne, orzeźwiające tereré. Yerba Mate na zimno najlepiej sprawdza się z owocowymi lub ziołowymi dodatkami, które potęgują uczucie błogiej ochłody. Koniecznie sprawdź nasze propozycje!
Pajarito: recenzja marki, rodzaje i różnice w smakach

Pajarito: recenzja marki, rodzaje i różnice w smakach

29 kwietnia 2022
Jedna z najczęściej wybieranych marek Yerba Mate w Polsce. Paragwajska klasyka z wieloletnią tradycją. Czy znasz już pełen wachlarz smaków Pajarito? Wiesz czym się różni wersja Tradicional od Seleccion Especial? Wszystko wyjaśniamy w tym artykule.
Niezwykła historia Yerba Mate w Polsce

Niezwykła historia Yerba Mate w Polsce

17 marca 2022
[ARTYKUŁ PARTNERA] Jak Jezuici z Paragwaju dbali o swój yerbowy monopol? Jak w XIX wieku reklamowano mate? Jak w 1891 roku przyrządzano z niej pożywną zupę [!]? Polskie Internetowe Muzeum Yerba Mate zdradziło nam pełno niesamowitych ciekawostek. Zapraszamy do lektury!
10 lat Dobrego Ziela - galeria wspomnień

10 lat Dobrego Ziela - galeria wspomnień

26 listopada 2021
Jak wyglądał pierwszy magazyn? Jaka była nasza największa zaparzona Yerba Mate? I dlaczego “prawie” wzięli nas do Hollywood...
Dodatki do Yerba Mate: co można wrzucać do naczynka?

Dodatki do Yerba Mate: co można wrzucać do naczynka?

15 września 2021
Zastanawiasz się, jak urozmaicić codzienne picie yerby? Nie trzeba mieć półki z 50 rodzajami suszów, lecz dryg do radosnego eksperymentowania! W tym artykule, zapraszam do świata ziół, owoców, przypraw i… czego jeszcze? Sprawdź koniecznie!
Yerba dla kierowców
03 października 2021
Codziennie dojeżdżasz sporo kilometrów do pracy? A może pracujesz jako taksówkarz, przedstawiciel handlowy lub całymi dniami siedzisz za kierownicą ciężarówki? Napar Yerba Mate może okazać się Twoim najlepszym wsparciem w trakcie jazdy! Zobacz też, jak wygodnie pić mate za kierownicą?
Niszowe plantacje - prawdziwi bohaterowie w cieniu gigantów
03 sierpnia 2021
Jakiś czas temu, na naszych półkach pojawiły się tajemnicze "yerby z niszowych plantacji". Zaczęliśmy chwalić ich wyjątkowość, zachwycać się ich oryginalnością smaków i aromatów, dokładnie opisując wielopoziomowe doznania smakowe. Ale czym właściwie są te yerby i dlaczego są tak pożądane?
Dulce de leche - ciekawostki o słynnym kremie z Argentyny
18 lutego 2021
Jak wiele genialnych wynalazków powstał przez pomyłkę… Teraz zjada się go w ilości średnio 3 kilogramów rocznie!
Barbacuá - tradycja o krok od zapomnienia
19 stycznia 2021
Barbacuá to jedna z metod secado, czyli suszenia ostrokrzewu. Jest to kolejny, po sapeco (krótki, bezpośredni kontakt z ogniem), etap produkcji Yerba Mate. Susz następnie trafia do budynku, w którym zostaje rozłożony i wyeksponowany na ciepło doprowadzone z pieca, w którym palone jest drewno. Taki rodzaj suszenia w gorącym, drzewnym dymie to właśnie barbacuá.
Najmocniejsza Yerba Mate - ranking TOP6 od Dobre Ziele
29 kwietnia 2020
Konkretnie i na temat. Szukasz kofeinowego pobudzenia? A co powiesz na dodatkową moc składników odżywczych, która stawia całe ciało na nogi? Zobacz, które yerbowe paczki kryją największą siłę!
© 2014-2023 Dobre Ziele. Wszelkie prawa zastrzeżone. Wykonanie strony internetowej weboski