Terere. Krótka historia z mundurem w tle

21 czerwca 2018, w kategorii: historia, Paragwaj, terere
Dyktator Paragwaju pijący yerbęPoczątki zwyczaju spożywania liści mate giną w bogatej historii. Wydawałoby się, że picie mate na zimno jest więc długą tradycją. Jednak pierwsze wzmianki o terere pochodzą dopiero z drugiej połowy XIX wieku. Przenieśmy się zatem ponad 150 lat wstecz i 11 tysięcy kilometrów na południowy zachód!

Yerbowe kraje stają do walki

W drugiej połowie XIX wieku dyktator Paragwaju, Francisco Solano López postanowił włączyć do kraju część terytorium Brazylii. Zaatakowany kraj znalazł sojuszników w Argentynie i Urugwaju. Jednak z czasu tej tragicznej historii zachowała się pewna ciekawa opowieść. Jak wiemy, w konflikt były zaangażowane wszystkie cztery "yerbowe" kraje, więc nic dziwnego, że ta historia ma właśnie związek z mate.


Nie ma dymu bez ognia

Picie Yerba Mate w XIX wieku było już bardzo popularne w tej części Świata. Działania wojenne toczyły się na terenie brazylijskiego stanu Mato Grosso, który był pierwotnym celem Lópeza. Później walczono również na terenach Argentyny. Należy tu wspomnieć, że żołnierze nie byli w stanie walczyć w czasie największego tropikalnego upału. Robiono więc przerwy w działaniach wojennych, ale ze względu na to, że dym z ognisk wskazywał wyraźnie, gdzie w lesie znajdują się grupy żołnierzy, ci zaczęli zalewać mate zimną wodą. W ten sposób terere dołącza do licznego grona "wojskowych" wynalazków, które znalazły zastosowanie również w cywilu. :)

Metoda przygotowania mate na zimno rozpowszechniła się w Brazylii poczynając od Mato Grosso do Sul, na północ i wschód. Mate nazywana w tym kraju terere jest znacznie grubiej cięta, niż klasyczne brazylijskie chimarrao. Jest tak właśnie ze względu na paragwajskie korzenie tego sposobu przyrządzania.

Mapa konfliktu wojennego, podczas którego powstał zwyczaj picia yerby na zimno

Yerba po wojskowemu w tropikalnej dżungli

Druga historia na temat początków terere dotyczy również wojny, ale późniejszej. Tym razem mówimy o wojnie o Gran Chaco, między Paragwajem a Boliwią. Powodem wojny były pogłoski o złożach ropy, jednak szybko okazało się, że nie ma o co walczyć w Gran Chaco. Po krótkiej, ale wyniszczającej oba narody wojnie, w 1935 roku podpisano rozejm.

Ciekawostką może być, że w tym miejscu już w latach 20. XX wieku założono wiele plantacji Yerba Mate. Wiadomo też, że słowo terere zaczęło być używane na szeroką skalę właśnie w latach wojny o Chaco, kiedy żołnierze ze wspomnianych wcześniej powodów nie mogąc grzać wody na ogniskach, przyrządzali mate na zimno.

Guarani odkryli terere wcześniej

Prawda jednak jest taka, że żołnierze odkryli terere na nowo. Pierwsi byli Indianie Guarani zanim zaczęli pić napar w formie ciepłej.

Według badań na temat rozwoju metod oprawiania i spożywania ostrokrzewu paragwajskiego, kiedy Indianie Guarani wypracowali pierwsze metody elaboracji (z łac. “obróbka” czyli zespół czynności w procesie produkcji) suszu, zalewali wysuszony, odymiony i rozdrobniony susz, zimną wodą (ze strumienia). Dopiero po 1500 roku zaczęto zalewać yerbę na ciepło.

Terere ożywia ciało i umysł

Niezależnie od temperatury, picie mate odświeża umysł i gasi pragnienie, a przy okazji wzmacnia organizm. Jednak dla wielu, zwłaszcza pijących pierwszy raz, bariera w postaci smaku jest trudna do pokonania. Tą barierę częściowo pokonano zastępując wodę zimnym sokiem owocowym, najczęściej pomarańczowym. Ten wynalazek przypisywany jest osadnikom z Rosji przybywającym do Ameryki Południowej w pierwszej połowie XX wieku. Dlatego terere podane w ten sposób często nazywa się Mate Russo.

Skąd się wzięło słowo terere?

Wśród Brazylijczyków i Paragwajczyków trwa dyskusja, kto tak na prawdę wynalazł terere. Na szczęście wszyscy są zgodni, że samo słowo pochodzi od odgłosu siorbania, gdy w naczynku skończy się woda. I choć w naszej kulturze dźwięk siorbania nie jest powszechnie akceptowany, to w Brazylii, czy Paragwaju jest to coś absolutnie normalnego.

Dziś powszechny zwyczaj picia terere jest czymś, co łączy obywateli czterech "yerbowych" krajów. Krąg mate, czy krąg terere nie jest pustą figurą retoryczną. Wspólne spożywanie yerby było i jest powodem do spotkania i bycia razem. Wiele nowych przyjaźni zostało nawiązanych w ten sposób, a wiele starych jeszcze się zacieśniło.

Wojciech Skowron

Wojciech Skowron

Yerbowy kompan od zarania dziejów. Przepił z Ekipą Dobrego Ziela największe hektolitry yerby w historii; z 5 litrowego garnka również. Ciężko go spotkać bez yerby w ręce.

Proponujemy do dalszego czytania

Pajarito: recenzja marki, rodzaje i różnice w smakach

Pajarito: recenzja marki, rodzaje i różnice w smakach

29 kwietnia 2022
Jedna z najczęściej wybieranych marek Yerba Mate w Polsce. Paragwajska klasyka z wieloletnią tradycją. Czy znasz już pełen wachlarz smaków Pajarito? Wiesz czym się różni wersja Tradicional od Seleccion Especial? Wszystko wyjaśniamy w tym artykule.
Niezwykła historia Yerba Mate w Polsce

Niezwykła historia Yerba Mate w Polsce

17 marca 2022
[ARTYKUŁ PARTNERA] Jak Jezuici z Paragwaju dbali o swój yerbowy monopol? Jak w XIX wieku reklamowano mate? Jak w 1891 roku przyrządzano z niej pożywną zupę [!]? Polskie Internetowe Muzeum Yerba Mate zdradziło nam pełno niesamowitych ciekawostek. Zapraszamy do lektury!
10 lat Dobrego Ziela - galeria wspomnień

10 lat Dobrego Ziela - galeria wspomnień

26 listopada 2021
Jak wyglądał pierwszy magazyn? Jaka była nasza największa zaparzona Yerba Mate? I dlaczego “prawie” wzięli nas do Hollywood...
Dodatki do Yerba Mate: co można wrzucać do naczynka?

Dodatki do Yerba Mate: co można wrzucać do naczynka?

15 września 2021
Zastanawiasz się, jak urozmaicić codzienne picie yerby? Nie trzeba mieć półki z 50 rodzajami suszów, lecz dryg do radosnego eksperymentowania! W tym artykule, zapraszam do świata ziół, owoców, przypraw i… czego jeszcze? Sprawdź koniecznie!
Mate Cocido Quemado - yerba z żarzącym się węglem

Mate Cocido Quemado - yerba z żarzącym się węglem

27 kwietnia 2021
Paragwajski kuchmistrz praży na patelni susz Yerba Mate zmieszany z cukrem. Dorzuca tu rozżarzone węgielki, wyciągnięte prosto z pieca. Miesza, praży dalej. Jak następnie zamierza to przyrządzić? Poznaj jeden z najbardziej oryginalnych sposobów przyrządzania mate!
Jak poprawnie przyrządzić Yerba Mate? Jedyny słuszny przepis!
26 stycznia 2022
Jaka metoda jest tą jedyną słuszną? Robić kopczyk czy nie robić? Wiele pytań rodzi się w głowie początkującego Yerbopijcy, a internet nie rozwiązuje problemu. Każdy autorytet mówi coś innego. Podpowiadamy, jak w tym wszystkim odkryć najlepsze rozwiązanie.
Jak wygodnie pić yerbę na wakacjach?
27 czerwca 2021
Jedni wolą podróżować samemu, drudzy z ekipą bliskich osób, ale co do jednego wszyscy Mateiści są zgodni - nieodzownym towarzyszem w podróży jest pyszna Yerba Mate! Jak ją wygodnie zabierać na wakacyjne wojaże? Nasze kreatywne rozwiązania mogą się przydać.
Sport vs Yerba Mate
30 maja 2021
Jak yerba wpływa na aktywność fizyczną? Czy pomaga, czy nie wpływa na osiągane wyniki? Lepiej pić yerbę przed treningiem czy po treningu? Na te pytania odpowiemy w tym artykule.
Jaką yerbę wybrać na początek?
21 listopada 2020
Każdy, kto postanawia spróbować yerby, staje przed tym dylematem. Produktów do wyboru są setki, a opinie na ich temat - niejednoznaczne. Jak odnaleźć się w tym natłoku informacji? Przygotowaliśmy przejrzyste zestawienie, które pomoże Ci ocenić, jaki wybór będzie najlepszy pod Twoje gusta.
7 sposobów na nietypowe tereré
02 lipca 2018
Kilka spośród naszych ulubionych metod gaszenia pragnienia w lecie.
© 2014-2022 Dobre Ziele. Wszelkie prawa zastrzeżone. Wykonanie strony internetowej weboski